Halfwezenuitkering ‘stiekem’ wegbezuinigd

Op 26 maart 2013 heeft de Eerste Kamer een wijziging van de Algemene nabestaandenwet (Anw) goedgekeurd. Door deze wijziging vervalt de halfwezenuitkering voor nabestaanden met een kind jonger dan 18 jaar. De halfwezenuitkering wordt volledige geïntegreerd in de nabestaandenuitkering.
In werkelijkheid blijft er weinig van over. Door alle opwinding over alle deelakkoorden en het sociaal akkoord is deze wijziging enigszins onopgemerkt gebleven. Dit terwijl toch circa 13.500 personen hun halfwezenuitkering geheel of gedeeltelijk verliezen.

Huidige regeling
Op dit moment is het zo dat een nabestaande (ouder of verzorger) met een (ongehuwd) kind onder de
18 jaar recht heeft op een halfwezenuitkering. Een kind is ‘halfwees’ wanneer één van zijn/haar ouders is overleden. Deze uitkering is inkomensonafhankelijk en is 20% van het nettominimumloon (dit is inclusief vakantietoeslag van ongeveer € 275,- per maand). Er wordt altijd maar één halfwezenuitkering per gezin uitgekeerd, ongeacht het aantal kinderen onder de 18 jaar. De uitkering stopt als het jongste kind 18 jaar wordt of niet langer tot het huishouden van desbetreffende ouder of  verzorger behoort.

De Anw bestaat uit twee delen: een halfwezenuitkering en een nabestaandenuitkering aan de partner.
De uitkering aan de partner is maximaal € 14.425,- (2013) per jaar en is afhankelijk van het inkomen van de achterblijvende partner. De uitkering wordt gekort als de partner zelf inkomen heeft. Bij een jaarinkomen boven circa € 29.000,- wordt de Anw volledig gekort. Overigens worden inkomsten uit een nabestaandenpensioen en privévoorzieningen niet meegenomen.

Halfwezenuitkering vervalt per 1 juli 2013
Vanaf 1 juli heeft een ouder met kinderen, die zijn/haar partner verliest geen recht meer op een halfwezenuitkering. De halfwezenuitkering vervalt ook voor een nabestaande die deze uitkering al ontvangt. De regering vond een overgangstermijn van zes maanden redelijk voor nabestaanden die tijdens de publicatie van de wet al een halfwezenuitkering ontvingen. Dit betekent dat de halfwezenuitkering per 1 juli 2013 vervalt voor nabestaanden die op of na 1 april 2013 voor het eerst recht krijgen op deze uitkering. Voor de nabestaanden die na 1 april 2013 al recht hebben op een halfwezenuitkering geldt deze verandering per 1 oktober 2013.

Wat betekent dit?
Voor personen die zijn hertrouwd of opnieuw zijn gaan samenwonen stopt het huidige recht op halfwezenuitkering. Daarnaast zijn er personen met een relatief hoog inkomen die door de inkomenstoets nu geen nabestaandenuitkering ontvangen, maar wel een halfwezenuitkering (deze is namelijk inkomensonafhankelijk). Door de hoogte van hun inkomen wordt bij een deel van deze personen de nieuwe nabestaandenuitkering (na de samenvoeging van de nabestaandenuitkering met de halfwezenuitkering) ook niet, of alleen gedeeltelijk, uitgekeerd. Ten slotte zijn er personen die één of meer halfwezen verzorgen en zelf geen nabestaanden zijn. Deze groep verliest ook het recht op een halfwezenuitkering.